Gıdaların raf ömrünü uzatmak için çeşitli yöntemler kullanılırken, uzmanlar dondurma yönteminde  gıdanın en az -18°C altındaki sıcaklık derecelerinde muhafaza edilmesini, dondurucuya atılan gıdaların ise asla birbiriyle temas etmemesi gerektiğini belirtti. 

 

Gıda Güvenliği Derneği Başkanı Samim Saner, dondurulmuş ürünlerin, (IQF individual quick freezing)  bireysel çabuk dondurma tekniğine dayanan bir dondurma sistemi ile üretildiğini donma hızının yüksek olması durumunda donmuş gıdanın kalitesinin taze gıdanın kalitesi ile aynı olduğuna belirtti.

Saner, dondurulan gıdalarda  bozulmalara ve zehirlenmelere neden olan mikroorganizmaların yaşamaları ve üremelerinin minimum seviyeye indirildiğini belirten Saner,    “Endüstriyel üretimde, dondurulmuş ürünler, bireysel hızlı dondurma (IQF, ındıvidual quick freezing) tekniğine dayanan bir dondurma yöntemiyle üretilir. Bu yöntemde donma hızının yüksek olması nedeniyle, donmuş gıdanın kalitesi taze gıdanın kalitesi ile aynı olmaktadır. -35 °C’lerde,  hızlı dondurulan gıdalarda mikrobiyal ve enzimatik faaliyetler neredeyse duracak seviyede azalır. Dolayısıyla ürün tazeliğini, doğallığını, vitaminlerini ve yapısındaki suyu raf ömrü boyunca korur.  Böylece ürünler sağlıklı bir şekilde tüketilebilir. Donuk zincir gıda maddelerinin üretimden tüketimine kadar her aşamada gıdanın özelliklerini koruyabilmesi için uygulanması gereken donuk koşulların kesintisiz biçimde sağlanmasıdır. Donuk zincirde oluşan bir kırılması sonucu yaşanan sıcaklık yükselmeleri nedeni ile üründe çözünme başlar mikrobiyal ve enzimatik faaliyetler hızlanarak artar. Bu durum ürünün tazeliğini, doğal renk ve lezzetini kaybetmesine ve sonunda bozulmasına neden olur.”

DONDURULMUŞ GIDALAR ALIŞVERİŞ SONUNDA ALINMLI

Dondurulmuş ürünlerin alışverişin en sonunda alınarak çözülmeden eve ulaştırılmasını  ve en kısa sürede buzdolabına yerleştirilmesini  belirten Saner “ Ürünler özellikle de sıcak yaz aylarında buz kalıpları veya donuk ürün torbalarıyla taşınmalıdır. Ürün eve gidene kadar eğer bir çözünme olmuşsa tekrar dondurulmadan tüketilmelidir. Satın alınan ür ünün, ambalaj bütünlüğünün bozulmamış olmasına dikkat etmelidir. Ayrıca ürün açıldıktan sonra kalan kısmının saklanmasında, ambalajının iyi kapatılmasına dikkat etmek gerekir. Açık kalan ambalajlardan kaynaklı don yanığı, kuruma gibi problemler engellenmiş olur.

Dondurulmuş ürünler -18 °C ve altında derin dondurucularda çözündürülmeden saklanması gerektiğini belirten Saner,” Buzdolabınızın dondurucu bölmesinin gerçekten derin dondurucu olduğundan yani  -18°C ‘lere indiğinden emin olmalısınız. Bazı buzdolaplarının dondurucu kısımları sadece buzluktur, derin dondurucu değildir, yani  -18°C gibi derin dondurucu sıcaklıklarına inemez. Bu dondurucularda uzun süreli saklama yapılması mümkün değildir. Gıdaların etiketinde yazan son kullanma süreleri yalnızca etikette belirtilen saklama sıcaklığında olması durumunda geçerlidir. Örneğin derin dondurucuda saklanması gereken bir gıda maddesi buzdolabında +4°C de tutuluyorsa artık son kullanım tarihi bilgisinin hiçbir geçerliği kalmamıştır ve o ürün son kullanım süresinden çok önce bozulmuş olabilir.  Dondurucuda dahi olsa çapraz buluşmanın engellenmesi için et, tavuk ve sebzelerin birbiriyle teması önlenmelidir. Ayrıca her gıdanın muhafaza süresi farklı olduğundan paketlerin üzerine etiketler konularak tarih yazılması ürünlerin kullanım zamanı ile ilgili takibi de kolaylaştıracaktır. Ayrıca derin dondurucular aşırı doldurulmamalıdır. Aşırı doldurulan dondurucularda verimli ve tam bir soğutma olmamaktadır”

Saner,  “Elektrik kesintilerinde eğer kesinti kısa süreli ise derin dondurucunun kapağını açmadan ürünler güvenli kalabilir. Elektrik kesintisi uzun süreli olursa ve çözünme başladıysa ürünler hemen pişirilmelidir.  Bireysel hızlı dondurma yöntemi ile dondurulmuş ürünler paketinden istenilen kadar alınıp, çözünmesi beklenmeden pratik bir şekilde hazırlanabilir ve kalan paket raf ömrü sonuna kadar saklanabilir. Taze olarak satın aldığınız ve dondurarak saklamak istediğiniz ürünleri, kullanabileceğiniz miktarlara bölüp dondurmanız gerekir. Aksi durumda bütün parçayı dondurup,  kullanmak için tamamını çözüp kalanı tekrar dondurmak mikrobiyal açıdan güvenli değildir.” Dedi.